Tokom zime voćke treba pripremiti za prekalemljivanje: Kada i zašto?

Današnju voćarsku proizvodnju karakteriziraju brze promjene, a pogrešan izbor sorti prilikom podizanja nasada može dovesti do malih prinosa i plodova koji nisu zadovoljavajuće kvalitete, pa je zbog toga neophodno izabranu sortu zamijeniti drugom koja po mnogim svojstvima više odgovara. Cilj prekalemljivanja je, kako navodi stručnjak za voćarstvo  Veljko Stepanović, zamjena jedne sorte drugom radi povećanja rodnosti, ili poboljšanja sortne kvalitete.

"Pored toga, radi se i u slučajevima kada se u nasad želi unijeti sorta koja je bolji oprašivač, ili kada se želi rano-cvjetna sorta zamijeniti kasno-cvjetnom. Na ovaj način se u najkraćem vremenu i s najmanje troškova mijenjaju sorte, pri čemu stablo ostaje na stalnom mjestu", kaže ovaj stručni savjetnik i dodaje da prekalemljene sorte mogu za kratko vrijeme formirati novu krunu i brzo stupiti na rod.

Koji tipovi cjepljarskih noževa postoje?

Najčešće se, kako kaže, prekalemljuju jabuke i kruške, mada se primjenjuje i kod drugih voćnih vrsta. Radi se na mladim nasadima, ali može i u starijim do dvadesete godine starosti, mada se bolji efekti postižu ukoliko su voćke mlađe. Mora se voditi računa da se sorte koje se prekalemljuju podudaraju u pogledu bujnosti, vremenu cvjetanja i završetku vegetacije.

Prekalemiti krajem februara ili početkom marta

Voćke treba tokom zime pripremiti za prekalemljivanje. Na starijim stablima sve grane treba skratiti tokom zimskog razdoblja i prekalemiti krajem februara ili početkom marta.

"Kod mlađih stabala prikraćivanje grana je neophodno obaviti prilikom prekalemljivanja. Presjek grana se osvježi u trenutku prekalemljivanja, a to je najčešće u fazi početka vegetacije, neposredno pred cvjetanje. Može se obaviti direktno na deblu, na prvim ramenim granama i u kruni. Biraju se grane debljine tri do pet centimetara, a obavezno se moraju ostaviti dvije, tri grančice koje su niže po položaju u odnosu na mjesto kalemljenja, jer one trebaju osigurati hranu do prijema pupova i štititi deblo od ožegotina i sunca", kaže Stepanović.

Kalemiti jabuke na sijanac ili kupiti spremne sadnice u rasadniku?

Prekalemljivanje jabučastih voćnih vrsta i šljive radi se u drugoj polovini marta. Pored toga, može se kalemiti i u avgustu, na "spavajući pupoljak". Kalemljenje se radi na isječak, pod koru ili u raskol.

"Nakon kalemljenja je važno presjeke grana i plemke premazati voćarskim voskom. Najbolje rezultate u praksi je pokazalo kalemljenje na isječak, jer se najbrže stvara kalus. Ukoliko nije bilo uspješno, u avgustu se može ponoviti kalemljenje na spavajući pupoljak", navodi ovaj stručnjak i dodaje da je potrebno da se zemljište poslije prekalemljivanja održava, uklanja korov, orezuje i redovno zaštićuje te gnoji NPK gnojivima.

Za kalemljenje na spavajući pup plemku (kalem-grančicu) treba skidati neposredno pred kalemljenje da ne bi došlo do sušenja sa zdravih matičnih voćnih stabala. Treba voditi računa da podloga i grančica s koje se skida pupoljak budu slične debljine, jer je tada najbolje prianjanje za podlogu i srastanje pupoljka.