• Stubaste jabuke
  • 11.07.2021. 09:40

Stubaste jabuke: Visoki prinosi na malim površinama

Voćke se gaje bez naslona. Obrazuju uspravnu kordunicu, koja prirodno ne grana.

Foto: Depositphotos/nieriss (ilustracija)
  • 87
  • 85
  • 0

Stubaste jabuke za nas još uvijek predstavljaju novinu, koja jednostavno rečeno predstavlja sadnju i gajenje velikog broja biljaka po jedinici površine, 10.000 sadnica po hektaru. Dekorativne su, a ujedno i rodne pa pružaju mogućnost iskorištavanja površina okućnica, navodi stručnjak za voćarstvo, Ljiljana Gvozdić.

Postižu se visoki prinosi na malim površinama. Voćke se gaje bez naslona. Obrazuju uspravnu kordunicu, koja prirodno ne grana. U odnosu na potrebe i zahtjeve tržišta stvorene su sorte različite obojenosti plodova. Sve radne operacije obavljaju se sa zemlje.

Prvi plodovi u prvoj godini nakon sadnje

Takođe veoma brzo prorode pa se prvi plodovi mogu obrazovati prve godine nakon sadnje. U drugoj, kao i u svakoj narednoj počeće sa jačim rodom, koji bi od pete sezone trebalo uz odgovarajuće mjere njege da se ustali na 10 do 15 kg po jednom stablu. Razmak sadnje 1,2x0,5 m. U amaterskim zasadima najbolje ih je gajiti kao jednored, dvored ili trored, pri čemu rastojanje između redova može biti i 0,5 m.

Ali, ako sadimo više takvih blokova, onda između njih treba ostaviti najmanji razmak 1,2 m, zbog rada u narednom periodu. Prostor između redova, zbog lakšeg izvođenja aktivnosti može se i zatravniti, ali u širini od 80 cm. U tom slučaju pokošenu travu iznositi van zasada, a ne malčirati zbog opasnosti od pojave glodara, naglašava Gvozdić.

Pri izboru sorti s obzirom da je jabuka stranooplodna vrsta, pored one osnovne ujedno se moraju posaditi i oprašivači, koji po izboru proizvođača mogu biti rane do srednje rane sorte, za upotrebu tokom ljeta i rane jeseni. Osnovne su zapravo najčešće jedan ili dva hibrida kasnog vremena zrenja, crvene ili zelene boje ploda, koji se mogu čuvati i više mjeseci. Dobro je da u voćnjaku budu zastupljene bar tri sorte koje stupaju u plodonošenje istovremeno, a približno su iste dugovječnosti.

Rezidba minimalna

I u zasadima stubastih potrebno je redovno raditi, da bi one uredno i obilno plodonosile. Osnovne operacije (đubrenje, okopavanje, zalijevanje, hemijska zaštita, rezidba i drugo) treba obavljati u optimalnim rokovima.

Potrebe za orezivanjem su minimalne, zapravo predstavljaju prorjeđivanje cvjetnih pupoljaka skraćivanjem rodnih kolača. Ovo je posebno važno kod sorti koje obilno rađaju jer sprječavamo da prorode i alternativno rađaju svake druge godine. U osnovi uklanjamo sporadično obrazovane jednogodišnje ljetoraste duže od 10 cm, koji se mogu pojaviti na rodnim elementima gdje imamo formirane i cvjetne pupoljke, navodi voćarski stručnjak.

Ukoliko se jednogodišnji ljetorasti pojave direktno na vođici, gdje nemamo formiran rodni kolač, prekraćujemo ih na dva do tri pupoljka. Tako obnavljamo rodne kolače i obrazujemo nove gdje su do sada bila neobrasla mjesta. Time dobijamo da svaka voćka ima uspravan porast i vitku kordunicu obraslu rodnim kolačima od osnove do vrha.

Korekcije ovog orezivanja mogu se raditi i zelenom rezidbom. Otklanjaju se grane koje prave sjenu ili se obavlja prekraćivanje na dva do tri pupoljka. Ta aktivnost izvodi se krajem juna mjeseca ili početkom jula, kada je i vrijeme diferenciranja cvjetnih pupoljaka.

Ne pretjerivati sa zalijevanjem

S obzirom da posljednjih godina nema uspješne proizvodnje bez navodnjavanja, stubaste jabuke treba zalijevati, ali samo kada se primjeti da se javio manjak vlage u zemljištu. Zalijevna norma treba da bude od 40 do 50 litara po metru kvadratnom ili 10 litara po jednom stablu. Kada se površinski sloj dovoljno prosuši odraditi razbijanje pokorice. Nakon toga obično petnaestak dana nije potrebno navodnjavanje. Voditi računa da se ne preteruje, već da se vlaži samo po potrebi, a nakon početka septembra treba prestati kako ne bi izazvali retrovegetaciju.

Ishranu prilagoditi potrebama voćaka za hranjivim elementima, u odnosu na iznošenje hranjiva iz tla, a sve u skladu sa ispitanom agrohemijskom analizom zemljišta. Istovremeno i održavanje tla treba da bude redovno.

Sorte i bolesti

Neke od poznatih sorti su:

  • Kraljica čardaša - atraktivna je sa vrhunskim kvalitetom plodova, može se čuvati i do šest mjeseci bez posebnih zahtjeva. Odlikuje se poznim vremenom zrenja.
  • Vesna - rano sazrijeva, sredinom avgusta mjeseca. Ima srednje krupne crveno obojene plodove.
  • Đerdan i Dukat - žute su boje, sazrijevaju oko prvog septembra. Njihove patuljaste forme se gaje i u saksijama.
  • Rumeno vreteno - ima najkrupnije plodove, rađa obilno svake godine, a zrije oko petog septembra. Ima sposobnost da sama reguliše svoje opterećenje junskim opadanjem i prorjeđivanjem plodova.
  • Zeleni dragulj i Smaragd - imaju zeleni plod, nakiselog ukusa, koji se dobro čuva i u običnim skladištima. Sazrijeva kasno, krajem septembra mjeseca.

Uzgoj stubastih jabuka na okućnici

Kako smo ranije pisali, najviše ih napadaju zelene vaši, koje se kao kolonije vide na naličju listova mladog vršnog porasta. Dovoljno je da se odgovarajućim insekticidima isprskaju samo ti dijelovi jer starije listove pomenuta štetočina rijetko naseljava. Zbog jakog napada, vršni porast voćke može da se razgrana u dvije do tri vođice iste bujnosti. U toku zime sve te grane, osim najuspravnije, treba odstraniti.

Da bi se suzbile pepelnica i čađava krastavost obavezna su dva tretiranja na početku vegetacije, a kasnije se fungicidima štite samo po potrebi.


Tagovi

Stubaste jabuke Uzgoj Zalijevanje Bolesti Rezidba jabuke Zelena rezidba


Autorica

Julijana Kuzmić

Više [+]

Diplomirani novinar specijalizovan za agro novinarstvo. U poslu i životu vodi se Ničeovom formulom sreće: jedno "da", jedno "ne", jedna prava linija, jedan cilj...