• Kalemljenje voća
  • 24.06.2020. 13:30

Koje su idealne podloge za kalemljenje voća i iz kog razloga?

Često u manjim zasadima voćke ne formiraju očekivanu količinu plodova pa se voćari pitaju gdje su pogrešili u primjeni uzgojnih mjera. Osim pogrešno odabranog tla i takozvanih sorti oprašivača, najveći uzrok je neadekvatna podloga sa kalemljenom sortom.

Foto: Gordana Nastić (ilustracija)
  • 597
  • 74
  • 0

Veliki broj potencijalnih voćara prije podizanja zasada interesuje se prvenstveno za voćnu vrstu, zatim za naziv i kvalitet sorte, a najmanje za vrstu i kvalitet kalemljene podloge. Podloga je izvjesna vrsta voćke proizvedena generativno (iz sjemena) ili vegetacijskim načinom, na koju se kalemi plemenita sorta. Podloge dobijene generativnim načinom se nazivaju divljačice, a vegetativnim mladice (klonovi). Kad je bujnost u pitanju, podloge se dijele na slabo bujne, srednje bujne i bujne.

Prednosti divlje trešnje kao podloge za kalemljenje

Podloge voćki utiču na rodnost, zatim na ranije plodonošenje i bolji kvalitet plodova. Zato pri kupovini sadnica i zasnivanju zasada s velikom pažnjom i znanjem treba birati podlogu na kojoj je željena sorta okalemljena.

"Podloga ima veliki značaj u prilagođavanju izabrane sorte voća ekološkim i zemljišnim uslovima. Za kalemljenje treba upotrebljavati one koje se lako razmnožavaju i imaju dobar korjenov sistem, koje su kompatibilne sa odgovarajućim željenim sortama i koje su otporne na temperaturna kolebanja, bolesti i štetočine", objašnjava Goran Antić, iskusni voćar i rasadničar.

Za gustu sadnju jabuka kržljave podloge, a za krušku - dunja

Za špalirno gusto sađenje jabuka preporučuju se tri vegetativne podloge manje bujnosti (kržljave): M-9 i M-26, kao i srednje bujna M-106. Za prve dvije je obavezan naslon, odnosno stubovi i žica, a podloga M-106 se dobro ukorjenjava pa se ona može gajiti u nešto gušćem zasadu i bez naslona.

Najbolja podloga za špalirno gajenje krušaka je dunja. Međutim, pri kupovini sadnica ovog voća treba obratiti pažnju na sorte koje su vegetativno nedovoljno podudarne sa dunjom.

Dragoljub Papić: Voće se oplemenjuje kalemljenjem, a sada je pravo vrijeme za to

"Neki rasadničari još uvek kaleme krušku direktno na dunju i takve sadnice su slabo bujne, slaborodne, neotporne na bolesti i štetočine i stabla im se poslije par godina osuše. Zato se nepodudarne sorte krušaka sa dunjom moraju kalemiti preko sorte posrednika. Za posrednika se najčešće upotrebljava stara sorta kaluđerka. Ona se direktno kalemi na dunju pa preko nje se kaleme plemenite sorte kruškaka koje su nepodudarne sa dunjom."

Kajsija je dugovječna na bjelošljivi

Kajsija se uglavnom kalemi na običnu šljivu džanariku. Međutim, zasad kajsije kalemljen na podlozi džanarike je slab, u slabijem kondicionom stanju pa stabla stradaju u najgore vrijeme od apopleksije, poslije sedam, osam godina od sadnje kada voćke stupaju u pun rod. Zato voćarski stručnjaci preporučuju bjelošljivu za podlogu, sa kalemljenim mjestom na visini od 80 do 100 centimetara.

Sve sorte breskvi i nektarina kod nas se uglavnom kaleme na vinogradarsku breskvu.

Za trešnju privlačne gizela 5 i 6

Većina sorti šljiva se kaleme na džanariku, ali u posljednje vrijeme se sve više prelazi na kalemljenje preko posrednika, a najčešći posrednici su požegača, stenley i čačanska ljepotica.

Trešnja se kalemi i na generativne i na vegetativne podloge. Od generativnih najčešće na divljoj trešnji (vrapčari) i magrivi. U posljednje vrijeme za voćare koji žele zasnovati guste zasade ovog koštičavog voća, sve su privlačnije vegetativne podloge gizela 5 i 6.

Kalemljenjem sadnica oraha do bržeg plodonošenja - sa rezidbom oprezno

Orah se kalemi na sijancu običnog domaćeg oraha, a ljeska (lješnik) na sijancu mečije ljeske. Za badem se uglavnom upotrebljavaju generativne podloge gorkog i slatkog badema, a rjeđe vegetativne. Od vegetativnih podloga nešto malo se koristi hibrid između breskve i badema GF-677, uglavnom za sadnju u vlažna zemljišta u hladnijim područjima.


Tagovi

Kalemljenje voća Kalemljenje trešnje Kalemljenje oraha Uzgoj voća Kalemljena podloga Kalemljenje kruške Podudarne podloge


Autor

Miodrag Palić

Dugogodišnji novinar, kao i urednik, štampanih i elektronskih medija, bogat iskustva u oblasti poljoprivrede i prehrambene industrije.