• Formiranje roda
  • 09.11.2020. 09:40

Kako prepoznati rodne pupoljke za narednu sezonu i zašto je važna rezidba?

Rodni pupoljci diferenciraju se tokom cijele godine. Da bi se izbjegla alternativna rodnost, važna je prihrana makro i mikro elementima i kvalitetno odrađena rezidba

Foto: Bojan Kecman
  • 6.118
  • 923
  • 1

Svaki voćar najviše voli kada je stablo dobro razvijeno sa zdravim listovima i mnogo krupnim plodovima, bez obzira o kojoj voćnoj vrsti je riječ. Međutim, često se desi da kada voće dobro rodi - u narednoj godini, roda skoro i da nema. Razlog je što veliki broj plodova, bez urađene ljetnje rezidbe i dobre prihrane nije omogućio diferencijaciju dovoljnog broja rodnih pupoljaka za narednu godinu.

Dobra prihrana za krupniji pupoljak

Kako ćete prepoznati koji pupoljak je rodni, a koji lisni? Jednostavno - po veličini. Onaj krupniji na grani znači da će na tom mjestu, ako ne bude mraza, doći do formiranja plodova. To znači da je imao dovoljno hranljivih materija za diferencijaciju i formiranje ploda u idućoj godini. Da bi taj plod bio zdrav i bez deformacija, važna je prihrana gore navedenim elementima prije i tokom cvjetanja jer je na primjer bor ključan za oplodnju žiga tučka.

I nestručna rezidba izaziva alternativnu rodnost

Rodni pupoljci diferenciraju se od juna do avgusta, ali uz kvalitetnu prihranu tokom vegetacije i nakon berbe u vidu prihrane borom, cinkom, fosforom, kalijumom i azotom, može da se desi da se, tokom zime, diferenciraju novi rodni pupoljci, naročito ako nema velikih minusa. Mnogi stručnjaci u udžbenicima su pisali da se oni formiraju u ljetnim mjesecima ali sam, iz vlastitog iskustva, vidio da se formiraju i tokom zime. Jednostavno, voćka je uvijek aktivna. Osim, u slučaju izuzetno niskih temperatura, poput -25 C° kada je u stanju hibernacije. Isto je i tokom avgusta ako je temperatura +40 stepeni. I tada je u uspavanom stanju. Zato, najvažnije je da se stablo obezbjedi sa hranljivim materijama kako bi moglo "na miru" da formira rod.

Ako na stablu ima puno onih rodnih, možda je zamka ?!

Drugi uslov za kontinuitet roda jeste rezidba jer upravo rezanje viška grana koje su izrasle iz rezova u zimskoj rezidbi omogućava biljci da ravnomjernije raspoređuje makro i mikro elemente u pupoljke na stablu. Isto tako, prisutni plodovi imaće više hrane i biće krupniji. Često se dešava da je na stablu veliki broj sitnijih plodova, sa malo krupnih koji imaju prolaz kod otkupljivača. Plod jabuka i krušaka, manji od šest i po centimetara u prečniku nije prva klasa i za njega se nudi mnogo manja cijena. Upravo je veliki broj sitnih plodova koji se ne prorjeđuju, bez urađene ljetnje rezidbe u vidu otklanjanja suvišnih grana, glavni razlog za formiranje manjeg broja pupoljaka koji će dati rod u idućoj vegetacionoj sezoni. Zbog navedenog ljetnje orezivanje predstavlja nezamjenljivu mjeru tokom vegetacije.

Otklanjanje suvišnih grana kao preduslov za više pupoljaka

Uzgajivači već tokom avgusta mogu da vide rodni potencijal za iduću sezonu koji je još jasnije uočljiv kada opadne list. Nemojte padati u zamku ako vidite na drvetu mnogo rodnih pupoljaka. To nije dobro i mora da se uradi zimska rezidba u vidu otklanjanja 25 - 30 % rodnog pupa jer njeno izostavljanje dovešće do toga da ćete imati mnoštvo sitnijih plodova koje nijedno hemijsko sredstvo ili ručno prorjeđivanje neće moći skinuti u dovoljnom broju da preostali plodovi ostanu krupni. Što je najgore, ući ćete u problem alternativne rodnosti, odnosno, dobrog roda svake druge ili treće godine što je u savremenom voćarstvu nedopustivo.

Kako prepoznati dobro odrađenu rezidbu ?

Šljiva rađa na mješovitim rodnim grančicama, majskim kiticama kratkim i dugim rodnim grančicama i kopljastim izraštajima. Najzastupljenije sorte na našim područjima su Stenley, Čačanska rodna i ljepotica. Najviše rađaju na kratkim grančicama i kopljastim izraštajima, na dvogodišnjem i trogodišnjem drvetu.

Iz iskustva govoreći, Stenley će da rodi kako god da ga orežete dok kod čačanskih sorti treba da se uradi prikraćivanje grana za barem jednu trećinu. Ako u zimu i proljeće, pred samo listanje, kod bilo koje sorte vidite više pupoljaka na kratkim grančicama, sa strane će da budu rodni, a na vrhu lisni, odnosno, vegetativni. To je znak da ste dobro odradili ljetnju, odnosno, zimsku rezidbu i da možete da očekujete rod.

Kod šljive prikraćujte granu bar za trećinu 

Kod jabuka i krušaka je slično. Rađaju na kraćim, naboranim, izraštajima, te kratkim i dužim rodnim granama. Ako na granama vidite krupnije pupoljke, možete očekivati rod, a ako imate sitnije pupoljke, sa strane grančica, rod neće biti dobar. Postoje i mješoviti pupoljci koji su na sredini, odnosno, srednje razvijeni, ali oni u ogromnom broju slučajeva daju list, ne plod.

Breskve su specifične. Na svakom stablu ostavite maksimalno 45 rodnih pupoljaka ako želite da imate krupne i kvalitetne plodove. Sve više od toga zahtijeva prorjeđivanje. Trešnja i višnja, osim zimske, traže češću rezidbu tokom ljeta, u dva do tri navrata, kako bi se podstakao rast novih, kratkih grančica, koje će dati rod u narednoj godini.


Fotoprilog


Tagovi

Rodni pupoljak Diferencijacija pupa Ljetnja rezidba Alternativna rodnost Formiranje plodova Prihrana zimska rezidba


Autor

Bojan Kecman

Više [+]

Dipl.inž.poljoprivrede Bojan Kecman specijalizovan je za integralnu i organsku proizvodnju i zaštitu voća i povrća. Takođe se bavi voćarstvom, uzgaja kruške, šljive i crvenu ribizlu.

Izdvojeni tekstovi

KLUB

Maćuhice...Sadite li cvijeće?! Evo rijedloga za ovaj period.