Bolest koja zahtijeva uklanjanje stabla: Kako prepoznati Erwiniju kod dunje?

Bakterijska palež jabučastog voća, Erwinia amylovora, najteža je bolest koja može da zahvati jabučasto voće, naročito dunju. Ova karantinska bolest prisutna je u BiH, najviše u manjim zasadima ili na stablima u dvorištima i ne može se lako iskorijeniti.

Svi voćari kod kojih se ustanovi ova bolest moraju da prijave inspekciji i izvrše uklanjanje stabala, ali je problem što malo ko od njih, pogotovo koji imaju manji broj stabala, može da prepozna simptome ove bolesti. Ovo je posebno izraženo tokom zimskog perioda.

Stabla potpuno propadaju

U toku vegetacije, listovi postaju napola smeđi, zatim potpuno, a onda dolazi do sušenja grančica, grana i plodova koji ostaju na stablu. Sluzasti iscjedak koji se pojavljuje na granama siguran je znak bolesti. Mlađi izdanci povijaju se pri vrhu i liče na "pastirski štap". Dio stabla ili cijelo stablo na kraju pocrni.

Jednom zahvaćena stabla i voćnjak teško se mogu izboriti sa paleži. Ovih dana bila je aktuelna zimska rezidba voća i često se mogu vidjeti napola ili skroz osušena stabla dunja zahvaćena erwinijom u prethodnim godinama. U tom slučaju spasa nema i takva stabla moraju da se čupaju iz zemlje.

Voćare ne smije da zavara to što ispod ramenih grana ili neposredno iznad kalem mjesta izrastaju mladi izdanci, neki od njih puni rodnih pupoljaka. Sve će se to osušiti, pa i u slučaju da se odreže ostatak stabla koji je napadnut bolešću. Ako trenutno izgledaju zdravi, tokom vegetacionog perioda, odnosno, proljeća i ljeta, doći će do sušenja.

Koristiti baktericide

Posljednjih godina bolest se pojavljuje tokom jeseni, kada nastupe kiše u septembru i oktobru, nakon dužeg ljetnjeg perioda bez padavina. Patogenu odgovaraju vlažni uslovi, s temperaturama od 15 do 20 stepeni.

Bilo bi dobro da voćari poslije padavina obave tretmane protiv bakterijske paleži. Preporučuju se baktericidi na bazi Bacillus subtilisa koji mogu da se koriste i tokom cvjetanja dunja. Ako se ne želi zaraza, tokom zime i ranog proljeća stabla se tretiraju bakarnim preparatima, a s bakterijama prije, tokom cvjetanja, i poslije cvjetanja, dva puta, u razmaku od sedam dana.

Prilikom rezidbe dunja, obavezno koristiti dezinfikovane makaze, kojim se ne smiju rezati stabla zaražena erwinijom.