Crna trulež kupusnjača drastično umanjuje prinose plodova

Crnu truleži kupusnjača prouzrokuje bakterija Xanthomonas campestris pv. campestris.

Ovo je ekonomski najznačajnije oboljenje biljaka iz porodice kupusnjača (fam. Brassicaceae). Najčešće se sreće na kupusu, kelerabi i karfiolu. Može pričiniti štete u svim fazama razvoja. U slučaju jakog napada dolazi do drastičnog smanjenja prinosa i smanjene tržišne vrijednosti glavica, a može doći i do potpunog propadanja usjeva, navodi PIS Vojvodina. 

U tlu se zadržava do tri godine

Infekcija se može ostvariti tokom cijele vegetacije, ali i tokom transporta i čuvanja glavica. Izvor primarne zaraze mogu biti zaraženo sjeme i zaraženi biljni ostaci u tlu. Ondje se bakterija zadržava do tri godine, ako je u njemu prisutan infektivni biljni materijal. Sekundarne infekcije i dalje širenje zaraze se ostvaruju kišnim kapima, vjetrom, kroz prirodne otvore, povrede nanijete insektima, puževima, preko sistema za navodnjavanje i tako dalje. Razvoju i širenju bolesti pogoduju vlažno i toplo vrijeme, odnosno topli dani i prohladne noći.

Rana pojava bolesti na biljkama iz zaraženog sjemena prouzrokuje odumiranje kotiledonih listića, a poslije i cijele biljke. Zaraženi rasad uvene, a inficirane mlade biljke smekšaju i trule. Na listovima starijih, prvi simptomi su u vidu nepravilnih klorotičnih pjega duž ivice listova, koje se zatim klinasto šire prema glavnoj žili, dobijajući karakterističan oblik slova "V". Tkivo u okviru pjega poprima smeđu boju, suši se i odumire, a žile dobijaju tamno-smeđu do crnu boju.

Bakterija se širi provodnim žilama prouzrokujući trulež tkiva koja se može uočiti na uzdužnom presjeku nerava, kao i na poprečnom presjeku glavice, stabla i korijena (smeđa ili crna boja žila uz prisustvo bakterijskog eksudata). Kao posljedica, zaražene biljke zaostaju u razvoju, zakržljale su i često ne formiraju glavicu.

Ukoliko dođe do njezina formiranja, razvoj bolesti se može nastaviti i tokom skladištenja. Zaražene biljke su podložne napadu sekundarnih patogena, uzročnika vlažne truleži (Erwinia carotovora i Pseudomonas marginalis), te dolazi do njihovog potpunog propadanja - glavice se pretvaraju u sluzavu crnu masu neugodnog mirisa.

Mjere zaštite

U zaštiti od ovog oboljenja ključne su preventivne mjere kontrole:

• korištenje zdravstveno ispravnog sjemena i rasada;
• dezinfekcija sjemena toplom vodom (50°C - 25 min. za sjeme kupusa, a 15 min. za ostale) ili kemijski tretman sjemena (natrij-hipoklorit, vodik peroksid);
• dezinfekcija supstrata u toplim gredicama;
• poštovanje plodoreda (najmanje trogodišnji);
• uzgoj otpornih sorti ili hibrida;
• uklanjanje i uništavanje zaraženih biljaka, biljnih ostataka i korovskih biljaka (prvenstveno iz familije Brassicaceae);
• suzbijanje insekata i puževa kao vektora ovog patogena;
• pravilna primjena kalijevih i fosfornih đubriva (doprinosi povećanju otpornosti).

Bakterijska tamna trulež žila na kupusu - kako ga zaštititi?

Od kemijskih mjera, u toku vegetacije preporučuje se preventivna zaštita usjeva preparatima na bazi bakra. Podsjetimo, novije selekcije daju tolerantne hibride kupusa na bakterijske bolesti, a prskanja sredstvima na osnovi bakra daju određene rezultate - on je u integrisanoj zaštiti povrća dopušten samo jednom u sezoni za folijarno prskanje biljaka.

Dodajte agroklub.ba u omiljeni Google izvor