Gdje, kada i kako rezati mlada stabla šljiva?

Većina starijih voćara, nakon sadnje, ništa nije radila sa šljivama jer su puštali vremenu da odradi svoje, odnosno, da voćke samo rastu i dadnu prvi rod. Međutim, u takvoj situaciji, na rod se čekalo dosta dugo, a kada je riječ o sortimentu, najveći dio zauzimale su savka (požegača), bistrica, turgulja i slično.

Voće se rijetko krečilo i prihranjivalo stajnjakom pa se dešavalo da stabla rađaju svake treće ili četvrte godine.

Nove sorte - nova pravila

Novije sorte ranije rađaju jer se, za razliku od autohtonih sorti, češće orezuju i prihranjuju. Istina je i da su osjetljivije na bolesti i štetočine od autohtonih, ali češće i više rađaju, tj. ranije dolaze u rod. Da bi se ranije dobio rod potrebno je da se stabla redovno režu, u zimskoj i ljetnjoj rezidbi.

Na desnoj fotografiji iznad se vidi mlado stablo šljive, sorta čačanska rodna, koja je posađena u martu 2023. godine. Nakon godinu dana stablo se izdužilo u visinu, kao i bočne grane, budući nosioci rodnosti. Oblik je piramidalan, u donjoj zoni grane su duže, a u gornjoj kraće. Na granama se nalazi poneki rodni pupoljak.

Bez jakih rezova

Što se tiče rezidbe, bočne grane trebalo bi da se prikrate za 1/3, i to rezom na vanjski pupoljak. Gornje grane ostavljaju se da nesmetano rastu jer svaki rez na bočnu grančicu, dovešće do stvaranja jače metle koja bi se opet trebala korigovati u smislu dovođenja grančica pod ugao od 60 stepeni.

Na ovom stablu, umjesto rezidbe u gornjoj zoni, čačkalicama se bočne grane dovode pod navedeni ugao, a centralna grana, tj. provodnica, ostavlja se da raste u visinu. Ne bi trebalo pustiti da previše izraste u visinu jer se tako odgađa brže formiranje rodnih pupoljaka. Ako do kraja ljeta provodnica izraste više od tri metra, potrebno je da se pri vrhu prelomi rukama, ne makazama. Tako će se u zoni ispod preloma, na samoj provodnici, brže formirati generativni pupoljci, koji bi u narednoj godini mogli dati plodove.  

Na kojim voćnim vrstama se skraćuje centralna grana?

Sve donje grane na stablu, niže od 60 centimetara, moraju da se odrežu jer smetaju prilikom košenja i ostalih radnji. Rezidba šljiva, bilo mladih ili starijih stabala, ipak može da se, naročito u većim voćnjacima, vrši i u zimskom periodu, prije marta ili aprila, jer od februara, korijen već počinje da radi, odnosno, da povlači hranjiva u stablo. Ako poslije rezidbe dođe period sa nižim temperaturama, korijen će, bez obzira na rezidbu, da miruje. Rezovi se premažu krečom ili smjesom kreča i bakra.

Sačekati sa rezidbom tek posađenih stabala

Kod tek posađenih stabala, poželjno je da se stablo skrati u gornjoj zoni, na bočni pup, od marta ili perioda viših temperatura, jer rezidba odmah poslije sadnje u jesen ili ranu zimu, u slučaju niskih temperatura, može da dovede do izmrzlosti grančica. Trebalo bi ostaviti voćke da se tokom sezone prilagode spoljašnjim uslovima sredine.

Niske temperature idealne su za voće

Ono što je najvažnije jeste da se u ovom periodu izvrši prihrana stabala stajnjakom (tri lopate oko stabla, bez naslanjanja stajnjaka na koru debla), a ko radi konvencionalnu proizvodnju, i dvije šake NPK đubriva sa više fosfora i kalijuma. Na proljeće se, oko stabla dodaju još dvije šake.