Zadnje aktivnosti

Posljednje aktivnosti korisnika mogu vidjeti samo registrirani korisnici.

Online korisnici

Online korisnike Agrokluba mogu vidjeti samo registrirani korisnici.
Za potpune funkcionalnosti ovih servisa, prijavi se.

Promo

  • Razmnožavanje loze
  • 17.01.2023. 12:00

Kako kalemiti vinovu lozu?

Više je načina kalemljenja. Važno je napraviti pravi izbor s obzirom na vrijeme i mjesto

Foto: Maja Celing Celić
  • 4.124
  • 165
  • 0

Vinova loza se može razmnožavati generativno i vegetativno. Prvo se primjenjuje se samo u naučne svrhe u cilju dobijanja novih sorti. Za potrebe prakse vinova loza se razmnožava vegetativno jer se ovim načinom iz pupoljka osobine sorte vjerno prenose na potomstvo. Ono se može obaviti reznicama, položenicama i kalemljenjem.

Kalemljenje je radnja kojom se živi dio jednog čokota s pupoljkom spaja sa živim dijelom drugog čokota, koji već ima ili će imati korijen. Ovako spojeni dijelovi nazivaju se kalem. Donji dio kalema je podloga - hipobiont, a gornji plemka - epibiont, pojašnjava mr. Alen Predić iz Savjetodavne službe Ministarstva poljoprivrede RS. 

Načini kalemljenja:

  • Kalemljenje na zrelo (podloga i plemka iste debljine)
  1. Kalemljenje u procjep
  2. Englesko spajanje na jezičak
  3. Kalemljenje na spavajući pupoljak
  • Kalemljenje na zrelo (podloga deblja od plemke)
  1. Kalemljenje u poluprocjep
  2. Kalemljenje pod koru
  • Kalemljenje na zeleno (podloga i plemka iste debljine)
  1. Prosto spajanje
  2. Kalemljenje u procjep
  3. Kalemljenje na budni pupoljak

Ovaj posao se može izvoditi u toku zima-proljeće, proljeće-ljeto ili ljeto-jesen, na stalnom mjestu-vinogradu, rastilu ili prporištu (otvoreni prostor) ili u kalemarnici (zatvoreni prostor). Kada je u pitanju materijal s kojim se radi, kalemljenje može biti na zrelo, na zeleno ili zrelo na zeleno. S obzirom na način na koji se izvodi kalemljenje može biti ručno ili mašinsko.

Kalemljenje loze u procjep (na zrelo)

Kalemljenje se vrši u vinogradu na jednogodišnju ili dvogodišnju podlogu, navodi savjetodavac, istakavši da u proljeće kada okca nabubre stablo se presiječe makazama na oko 3 cm ispod površine zemlje. Sačeka se 10 do 15 dana da se završi fenofaza suzenja kako se plemka ne bi ugušila u soku.

"Presjek na podlozi se zatim zagladi oštrim nožem i načini procjep dužine 3 do 4 cm. Plemka se priprema zasijecanjem bez pravljenja ramena, zasijecanjem i pravljenjem ramena ili zasijecanjem i pravljenjem kosih ramena. Kod ovog načina kalemljenja potrebno je da zemljište u proljeće ne bude pretjerano vlažno i da je dovoljno toplo", ističe Predić.

Pup uzmite na vrijeme i čuvajte u frižideru do kalemljenja - kako?

Poslije ubacivanja plemke u procjep, plemka se vezuje i pravi se humka kojoj se mora održavati mrvičasta struktura tokom vegetacije.

Englesko spajanje na jezičak

Ovo kalemljenje se izvodi u periodu mart-april, a podešava se, kako pojašnjava stručnjak, tako da okalemljene reznice budu u zagrijanoj prostoriji-stratifikali, u periodu najintenzivnijeg stvaranja kalusa, prema vrsti i sorti loze.

"Reznice loznih podloga izvađene iz trapa potapaju se oko 3 dana u bazene s tekućom vodom da bi nadoknadile izgubljenu vodu i postale pogodnije za kalemljenje. S reznica se skidaju sva okca, a ispod donjeg okca pravi se rez na 2-3 mm", kaže i dodaje da se reznice plemenite loze potapaju u vodu na oko 24 sata prije kalemljenja.

Plemka za kalemljenje priprema se tako što se iznad okca ostavi dio članka (internodija) dužine 1 cm. Presjek mora biti blago kos sa suprotne strane okca. Ispod okca ostavi se dio članka do sljedećeg kosog reza.

Poslije pripreme reznice podloge i plemke za kalemljenje, kalemar uzima reznicu podloge i na njoj sa strane gdje je bilo okce pravi kosi rez čiji je presjek 1,5 puta duži od prečnika reznice. Na gornjoj trećini kosog presjeka reznice pravi se jezičak idući nožem do osnove presjeka vodeći računa da ne vrši cijepanje. Na plemci sa strane okca pravi se identičan zahvat poslije čega se vrši uklapanje jezičaka.

"Srastanje-kalusiranje spojenog mjesta vrši se u zagrijanoj prostoriji-stratifikali, a obrazovanje korijena-ukorjenjivanje u prporištu. Kod ovog načina kalemljenja nisu potrebni ni kalem vosak ni vezivo", naglašava Predić.

Kalemljenje loze na spavajući pupoljak

Ovo kalemljenje se obavlja u toku avgusta ili septembra na podlogu zasađenu u proljeće. Pupoljci za kalemljenje spavajućim pupoljkom uzimaju se s dugih i umjereno debelih lastara, jer na takvim ima najviše dobro razvijenih. Prije kalemljenja lastarima se odsijeca donji dio na kojem su pupoljci slabo razvijeni i vršni dio na kojem su nedovoljno zreli.

"Podloga ne treba da bude starija od jedne godine, jer je kod starijih podloga prijem slabiji", kaže savjetodavac, dodavši da nisu poželjne podloge koje su na mjestu kalemljenja tanje od pet ili deblje od 12 mm. Za kalemljenje na spavajući pupoljak najpogodnije su podloge debljine od 6-8 mm.

Sprovodi se tako što se plemka umeće pod koru podloge, a zatim pričvršćuje vezivom. Neposredno iznad površine zemlje (10-15 cm) kalemarskim nožem izreže se dio podloge, zatim se napravi uzdužni i poprečni presjek na kori podloge u obliku slova T. Potom se dio plemke s pupoljkom stavi na pripremljeno mjesto i veže.

Kalemljenje loze u poluprocjep

Kalemljenje na zrelo u poluprocjep je slično onom u procjep. Na podlozi koja je deblja od plemke umjesto da se pravi procjep skroz preko srži, pravi se samo sa jedne strane do srži, a plemka se zasječe u vidu sečiva od noža.

Kalemljenje loze pod koru

Ovaj način kalemljenja loze na zrelo primjenjuje se kada je podloga deblja od plemke. Kalemljenje se vrši u proljeće od kretanja sokova u podlozi do oko polovine aprila. Podloga se na željenoj visini prekrati i presjek zaravna oštrim nožem. Nakon toga kora se zasječe vertikalno prema dole u dužini od 3 cm. Plemka se priprema tako što se zasiječe pravljenjem kosog reza preko internodije (članka). Plemka se poslije umetanja pod koru veže, a presjek podloge premaže voskom.

Kalemljenje loze prostim spajanjem na zeleno

Najpogodniji termin za ovaj način kalemljenja, kada su podloga i plemka iste debljine, je u vrijeme intenzivnog porasta loze od 15. maja do 15. juna. Podloga je dobra  kada više nije zeljasta već otvrdne toliko da se prstima ne može zgnječiti i da se na njenom presjeku vidi još zelena srž sa jasnim prstenom drvenih slojeva oko nje. Lastari su pogodni za kalemljenje kad im internodije dobiju izvesnu elastičnost i pri savijanju se ne lome.

"Podloga se prije kalemljenja priprema tako što se na jedan dan ranije, vrh lastara prekrati na 10 cm iznad mjesta kalemljenja, ukloni se lišće, zaperci, vitice i pupoljci. Sa lastara koji su uzeti kao plemke treba ukloniti svo lišće do sredine peteljke, zaperke, vitice i vrhove", navodi savjetodavac i kaže da je plemke je najbolje uzimati neposredno pred početak ovog posla.

Visina kalemljenja je oko 10-80 cm. Postoje dva načina: pravljenjem kosog reza preko internodije (češći slučaj) ili pravljenjem kosog reza preko nodusa. Za vezivanje spojenog mjesta koristi se gumena traka. Pola sata poslije može se približno ocijeniti da li će se kalem primiti jer se na vrhu okalemljenog lastara pojavi kap soka.

Kalemljenje loze u procjep (na zeleno)

Ovo je, prema riječima savjetodavca, najrasprostranjeniji način kalemljenja na zeleno u mnogim zemljama kada su podloga i plemka iste debljine. Vrijeme i način pripreme podloge su isti kao i za prosto spajanje na zeleno.

"Na pogodnom dijelu lastar podloge se prekrati preko internodije na oko 2-3 cm iznad kolenca. Zatim se pravi procjep do kolenca, a dijafragma se ne smije povrijediti. Poslije toga se uzima plemka iste debljine sa jednim okcem pa se ispod kolenca sa leđne i trbušne strane zasiječe u dužini 2-3 cm. U načinjeni procjep podloge smiješta se plemka tako da se dodiruje sa donjim dijlom procjepa odnosno ivicom dijafragme", pojašnjava i navodi kako se potom spojeno mjesto vezuje gumicom počevši od gornjeg kraja na dole, tako da se kraj veziva pričvrsti na kolencu ili ispod njega.

Kalemljenje na budni pupoljak

Ovaj način je veću primjenu našao u voćarstvu nego u vinogradarstvu. Vrijeme počinje polovinom juna kada se kora lako odvaja od drveta. Podloga se priprema tako što se uklanjaju listovi i zaperci sa lastara čija je dužina 40-60 cm. Iznad mjesta kalemljenja ostavlja se jedno kolence sa listom i na oko 2 cm iznad obavi se prekraćivanje. Tehnika se sastoji u tome što se kora u gornjoj trećini podloge internodije zaseče u obliku slova T.


Povezana biljna vrsta

Vinske sorte vinove loze

Vinske sorte vinove loze

Engleski naziv: Wine grape | Latinski naziv: Vitis vinifera

Vinske sorte vinove loze bijeloga grožđa uzgajaju se na pjeskovitim tlima, a tamnija tla su povoljnija za crne (obojene) sorte, prije svega zbog svog povoljnijeg toplinskog... Više [+]

Tagovi

Kalemljenje Vinova loza Kalemljenje na budni pupoljak Kalemljenje loze u procjep Kalemljenje loze pod koru Kalemljenje loze Alen Predić


Autorica

Selma Mujić

Više [+]

Diplomirani žurnalista i digitalni marketing menadžer, s višegodišnjim iskustvom u tv i web novinarstvu.

Izdvojeni tekstovi

KLUB

Najdraži grad 😊