Pesticidi u hrani: Šta je pokazala analiza 12 prehrambenih proizvoda?

Evropska agencija za sigurnost hrane EFSA je objavila najnoviji izvještaj o ostacima pesticida u hrani koja se najčešće konzumira u Evropskoj uniji.

Prikupljeno je ukupno 87.863 uzorka hrane u 2021. godini. Analiza rezultata pokazuje da je 96,1 posto njih bilo u okviru zakonski dozvoljenih nivoa. 

Analizirani su uzorci nasumično prikupljeni iz dvanaest prehrambenih proizvoda. Za 2021. godinu to su patlidžani, banane, brokoli, kultivisane gljive, grejpfrut, dinja, slatka paprika, stono grožđe, djevičansko maslinovo ulje, pšenica, goveđa mast i kokošja jaja.

Utvrđeno je da od uzoraka analiziranih u koordinisanom programu 58,1 posto nema nivoe ostataka koji se mogu kvantificirati, a 39,8 posto je sadržavalo jedan ili više ostataka u koncentracijama ispod ili jednakim dozvoljenim nivoima (poznatim kao maksimalni nivoi rezidua, ili MRL). Ostatke koji prelaze dozvoljene nivoe imalo je 2,1 posto uzoraka, odnosno 295 uzoraka od kojih je 184 uzorka ili 1,3 posto neusklađeno na osnovu mjerne nesigurnosti.

Od analiziranih uzoraka bilo je 53,3 posto domaćih i 22,8 posto iz drugih zemalja EU, iz trećih zemalja 19,6 posto, a nepoznatog porijekla 4,3 posto. Slične stope zabilježene su i 2020. godine osim za uvoz iz trećih zemalja koji je sa 14 posto u 2020. godini porastao na 19,6 posto u 2021. 

Isti izbor proizvoda uzorkuje se svake tri godine, što znači da se mogu identifikovati uzlazni ili opadajući trendovi. Na osnovu toga ukupna stopa po kojoj ostaci pesticida premašuju MRL porasla je s 1,4 posto u 2018. na 2,1 posto u 2021. godine. Kad se iz ukupne stope izdvoji grejpfrut, nije bilo odstupanja. Zbog toga su 2021. države članice skrenule pažnju na veće prisustvo ostataka pesticida u grejpfrutima uvezenim izvan EU i iste godine Evropska komisija je povećala granične kontrole.

Izvještaj sugerira da je malo vjerovatno da će prehrambeni proizvodi analizirani 2021. predstavljati zabrinutost za zdravlje potrošača. Ipak, izvještaj uključuje niz preporuka za povećanje efikasnosti evropskih sistema kontrole ostataka pesticida.