Rekordan broj košnica u EU: Na farmama više od 9,4 miliona pčelinjih zajednica

Broj pčelinjih košnica na farmama u Evropskoj uniji dosegnuo je rekordan nivo. Prema najnovijim podacima Eurostata, tokom 2023. godine na evropskim poljoprivrednim gazdinstvima bilo je registrirano čak 9,4 miliona košnica, što je 1,3 miliona više nego 2020. godine, odnosno povećanje od 16 posto.

Iako ovi podaci ne obuhvataju sve košnice u Evropskoj uniji, budući da statistika prati samo one koje se nalaze na poljoprivrednim gazdinstvima, oni ipak pokazuju pozitivan trend razvoja pčelarstva u mnogim državama članicama.

Italija predvodi Evropu

Najveći broj u 2023. godini zabilježen je u Italiji, gdje se na farmama nalazilo njih gotovo 1,9 miliona. Slijede Rumunija s 1,7 miliona, Grčka s 1,2 miliona te Bugarska s milion košnica.

U poređenju s 2020. godinom, njihov je broj porastao u 12 država članica Evropske unije. Najveći rast ostvarila je upravo Italija, koja je povećala broj košnica za čak 822.490, odnosno 79 posto.

S druge strane, u deset država zabilježen je pad broja. Najveće smanjenje zabilježeno je u Mađarskoj, gdje je on pao za 152.110 ili 34 posto, dok je u Španiji evidentiran pad od 131.440, odnosno 14 posto.

U Hrvatskoj je 407.160 košnica zabilježeno tokom 2023. godine.

Zaštita pčela jedna od ključnih izazova EU poljoprivrede

Pčele imaju nezamjenjivu ulogu u poljoprivrednoj proizvodnji jer oprašuju velik broj kultura koje se uzgajaju u različitim klimatskim uvjetima, od toplijih mediteranskih područja do hladnijih sjevernih regija Evrope.

Njihova sposobnost preživljavanja tokom zime temelji se na prezimljavanju u košnicama, pri čemu koriste zalihe meda koje su prikupile tokom vegetacijske sezone.

Stručnjaci ističu da bez oprašivača poput pčela ne bi bilo moguće održati sadašnji nivo proizvodnje brojnih voćarskih, povrtlarskih i ratarskih kultura, zbog čega se njihova zaštita smatra jednim od ključnih izazova evropske poljoprivrede.

Program "Novi sporazum za oprašivače"

Uprkos rastu broja košnica, stručnjaci upozoravaju da su divlji oprašivači i dalje pod pritiskom zbog klimatskih promjena, gubitka staništa, intenzivne poljoprivrede i upotrebe pesticida.

Pomor pčela kod Senahida u Kladnju: "Svi sliježu ramenima, ne znam ko je prskao"

Kako bi odgovorila na te izazove, Evropska komisija je 2023. godine predstavila program "Novi sporazum za oprašivače" (A New Deal for Pollinators). Tim je dokumentom obnovljena Inicijativa EU-a za oprašivače iz 2018. godine te su definirane nove mjere za zaustavljanje pada brojnosti oprašivača u Evropi.

Obnovljena inicijativa predviđa niz aktivnosti koje će provoditi Evropska unija i države članice s ciljem zaustavljanja i preokretanja pada populacija oprašivača do 2030. godine.

Mjere su usklađene s Uredbom o obnovi prirode te predstavljaju važan dio Strategije Evropske unije za bioraznolikost do 2030. godine.

Najnoviji podaci pokazuju da pčelarstvo u mnogim državama članicama bilježi rast, no stručnjaci upozoravaju da samo povećanje broja košnica nije dovoljno. Dugoročna zaštita pčela i drugih oprašivača zahtijevat će očuvanje prirodnih staništa, održivije poljoprivredne prakse i snažniju zaštitu biološke raznolikosti širom Evrope.

Jer upravo o pčelama, često više nego što smo svjesni, ovisi budućnost evropske proizvodnje hrane.