Engleski naziv: Mulberry | Latinski naziv: Morus sp.
Dud je listopadna drvenasta kultura koja pripada porodici dudovki (Moraceae), a porijeklom je iz zapadne Azije. Prvenstveno je njegova ekonomska korist uočena u proizvodnji svile, budući da se ličinke dudovog svilca prehranjuju lišćem bijelog duda. Za dud je vezana i historijska zanimljivost. Naime, engleski kralj James I. pozvao je 1608. godine stanovnike da u što većoj količini uzgajaju stabla duda radi poboljšavanja proizvodnje svile. Mnogi su se stanovnici odazvali pozivu, ali na nesreću, posadili su crni dud, a ne bijeli, čije listove u prehrani koristi dudov svilac.
Okus ploda duda je sladak, s vrlo malo kiselina, a po izgledu nalikuju plodovima maline. Stablo duda često izgleda starije nego što uistinu jest, budući da se obično vrlo rano počne naginjati, a kora puca i poprima starinski izgled. Listovi su svjetlozeleni, široki, ovalni, dugi oko 12 cm, a široki 10 cm. Rub lista je pilast, a površina gruba i dlakava.
Dud se može uzgajati na područjima do 300 m nadmorske visine, a zimi uspijeva na temperaturama do -23 °C pa je tako otporna na zimske temperature. Kao i većina voćnih vrsta preferira osunčane položaje.
Starija, dobro ukorijenjena stabla duda dobro podnose sušu. Korijen će duda rasti duboko u zemlju i moći iskoristiti i vodu iz dubljih dijelova tla.
Dud nema velike zahtjeve prema tlu tako da se može uspješno uzgajati i na slabije kvalitetnim tlima. Ipak, za uzgoj bi bilo poželjno da je tlo dobro ocijedito i neutralnog pH.
Prilikom sadnje potrebno je obratiti pažnju na činjenicu da stablo duda u prosjeku naraste 10 m, ali visina može doseći i 20 m, a oblik krošnje je široko razgranat, stoga sklop sadnje nikako ne smije biti pregust. Ipak, u kultiviranom obliku rezidbom se postižu niži uzgojni oblici čime se olakšava berba. Uzgojni oblici mogu biti razni – od piramidalnog do visećeg, koji je i najučestaliji.
Obično se zbog dugovječnosti dudovi sade uz puteve. Budući da bijeli dud ima „slatko“ drvo koje privlači gusjenice, treba obratiti pažnju na njihovo tretiranje ukoliko do napada dođe i zaštititi okolne nasade. Važan faktor u uzgoju duda je i sposobnost mikorize (simbioza korijena i gljiva), što omogućuje fiksiranje azota iz tla i manju upotrebu gnojiva.
Razmnožavanje je moguće vegetativnim dijelovima, odnosno reznicama i kalemljenjem ali i generativno sjemenom. Dud se vrlo lahko uzgaja i iz sjemena i takva su stabla obično zdravija, ali za komercijalan se uzgoj preporučuje vegetativno razmnožavanje, kojim se održavaju željene karakteristike stabla i ploda. Reznice se sade u jesen ili rano proljeće. Obično su dužine od 20 do 40 cm, a prilikom sadnje potrebno je ostaviti dva do tri pupa iznad zemlje.
Dud cvate tokom maja, a sazrijeva u junu. Cvjetovi su sitni i neugledni. Berba plodova obično traje od juna do augusta. Plodovi su vrlo slatki, a veličina im je od 1,5 do 2 cm. Plodovi se mogu jesti u svježem stanju ili sušeni. Prerađeni se koriste za pravljenje marmelada i rakija. Izuzetno je ljekovit čaj od dudovog lišća za liječenje bolesti dišnih organa, probavnih smetnji i dijabetesa.
Izvor:
ukupno: 1, aktivno: 0, neaktivno: 1
Domaći dud
U modernoj poljoprivredi i građevinarstvu, ključni izazovi uključuju upravljanje vodom i održavanje zemljišta. Odvodnjavanje i navodnjavanje postali su prioriteti za obezbeđivanje održivosti zemljišta, a jedna od najefikasnijih alatki za postizanje tog cilja su Dondi kopači kanala. 💧 Ovi specijaliz...
Poljoprivrednici su danas blokirali jedan od glavnih auto-puteva koji povezuje Pariz sa severnim gradom Lilom, Beneluksom i Velikom Britanijom, zbog čega su nastale kilometarske gužve, što su prvi problemi u saobraćaju koje su izazvali najnoviji protesti u glavnom gradu Francuske. Sindikati poljopri...
Svake godine iz atmosfere se ukloni oko dve milijarde tona CO2, ali uglavnom zahvaljujući šumama, usprkos sve većim investicijama u nove tehnologije, saznaje se iz izveštaja više institucija predvođenih univerzitetom u Oksfordu. Da bi se temperatura na planeti ograničila na 1,5 stepen Celzijusa izna...
Uvoz visokosteonih junica nije rješenje! Farmeri remontom vlastitog stada dugoročno kreiraju stado sa boljim proizvodnim performansama. Više na linku: https://bitly.cx/9Kak
Ocjenjivanje jagoda Ocjenjivanje jagoda u sklopu manifestacije „Dani zagrebačkih jagoda“ održano je 13. svibnja 2025. godine u restoranu "Ladanj kod strica" (Vinogradska 12, Sobočani) . Ocjenjivanje je održano pod stručnim vodstvom prof.dr.sc. Borisa Duralije sa Zavoda za voćarstvo Agronomskog fakul...
Dragan Pejin iz Sivca primenio je BioPlug nakon žetve, pogledajte kako njegova zemlja diše, spremna za narednu sezonu 👇 Primenom BioPluga: ✅ Zemljište zadržava vlagu duže, površinski sloj ostaje rastresit, žetveni ostaci se brže razlažu, gliste rade u tlu i rastresaju ga. ✅ Ostatak organske mater...
Ivan Vlainić iz naselja Prvan Selo kraj Perušića nastavlja obiteljsku tradiciju voćarstva i proizvodnje rakije koja traje cijelo stoljeće. Imaju oko 650 stabala voća na oko 1,5 hektara zemlje, od čega je 450 šljiva, dok su ostalo kruške, dunje i jabuke. Njihova rakija Stilanova Lika skuplja priznanj...
Poljoprivrednici iz Padine u opštini Kovačica privode kraju žetvu maka kojeg su jesenas posejali na oko 200 hektara i nisu zadovoljni prinosima jer je kiša stigla kada nije trebalo, pre i tokom cvetanja. ”Zato su prinosi ispod prosečnih, oko 600 kg/ha sa kojima nismo zadovoljni“, kaže dugogodišnji p...
N-min metoda uzorkovanja tla Zimski uvjeti na poljoprivrednim površinama uzrokuju stagnaciju razvoja biljaka, a i moguća oštećenja. Iz toga razloga važno je unaprijed isplanirati plan prihrane usjeva, kako bi se u pravom trenutku s odgovarajućom količinom dušičnog gnojiva aktivirala vegetacija i sma...
#RuralFoto #priroda "Priroda nije samo prostor oko nas, ona je izvor inspiracije, smirenosti i dubokog poštovanja"
